Ռադիկուլոպաթիայի ախտորոշումն ու բուժումը. ultraimaging.am

Ռադիկուլոպաթիան ողնուղեղային նյարդերի ախտահարումն է, որն արտահայտվում է ախտահարված նյարդի շրջանում ցավերի, թմրածության և այլ ախտանիշների դրսևորմամբ: Այն կարող է առաջանալ ողնաշարի ցանկացած հատվածում, սակայն հիմնականում զարգանում է գոտկային և պարանոցային շրջաններում: Շատ հազվադեպ ախտանիշները կարող են արտահայտվել կրծքային շրջանում:

Այս վիճակին բերող հիմնական գործոնը մեջքի  երկարատև ծանրաբեռնվածության հետ կապված աշխատանքն է, ընդ որում` հիմնականում ծանր ֆիզիկական աշխատանքը և ձիասպորտը:

Ախտաբանության դրսևորման ռիսկը մեծացնում է նաև ժառանգական գործոնը, սակայն վերջինս բավականին հազվադեպ է հանդիպում:

Պատճառները

Ռադիկուլոպաթիայի ախտանիշները կարող են դրսևորվել տարբեր պատճառներով: Նյարդերի ճնշումը կամ գրգռումը տեղի է ունենում ողնաշարից դուրս գալու հատվածում: Հիմնական պատճառներն են.

• սկավառակի ճողվածք,
• օստեոֆիտներ,
• սպոնդիլոզ,
• նյարդի մոտակայքում տեղակայված կապանների հաստացում,
• ուռուցքներ,
• վարակներ,
• սկոլիոզ,
• շաքարային դիաբետ,
• ողնաշարի դեգեներատիվ կամ բորբոքային հիվանդություններ:

Հիվանդության հստակ պատճառը կարող է պարզել միայն բժիշկը՝ լիարժեք հետազոտությունից հետո:

Ինչպե՞ս է այն դրսևորվում

Ռադիկուլոպաթիայի ախտանիշները լիովին պայմանավորված են նրանով, թե որ նյարդարմատն է ախտահարված: Այնուամենայնիվ, հիմնական դրսևորումներն ընդունված է համարել ցավը, թմրածությունը և ծակծկոցները, որոնք առաջանում են ձեռքերում և ոտքերում: Ցավը կարող է տեղայնացված լինել և դրսևորվել ախտահարված շրջանում: Եթե ախտաբանությունն ընդգրկում է գոտկային շրջանը, ցավը ճառագայթում է ներքև` ոտքեր և ոտնաթաթեր. այս ախտանիշը կրում է իշիաս անվանումը:

Եթե ընդգրկված է կրծքավանդակը, ապա ցավը հիշեցնում է կրծքային հեղձուկի նոպա:

Ինչ վերաբերում է սպոնդիլոգեն ռադիկուլոպաթիա հասկացությանը, ապա այս դեպքում առաջացման հիմնական պատճառը ողնուղեղի սկավառակների ախտահարումն է, ինչը հիմնականում սկավառակի ճողվածքն է:

Հազվադեպ կարող է մկանային թուլություն առաջանալ: Ընդ որում, ախտահարման բոլոր ախտանիշները դրսևորվում են մարմնի միայն մի կեսում: Այնուհանդերձ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցավային համախտանիշին, քանի որ հենց վերջինս է հնարավորություն տալիս հստակ հասկանալ, թե ողնուղեղի հատկապես որ արմատիկներն են ախտահարված:

Տեղայնացված ցավը կարող է թուլանալ կամ ուժեղանալ մարմնի դիրքի փոփոխության հետ կապված: Այն կարող է լինել ինչպես բութ, այնպես էլ սուր բնույթի:

Անդրադարձված ցավը հաճախ որևէ կապ չունի ողնաշարի հետ: Նրա պատճառները կարող են լինել բոլորովին այլ ախտաբանություններ՝  հաճախ վիրաբուժական ուղղվածության: Ընդ որում, այն ծնկներից ներքև չի իջնում, մինչդեռ իսկական արմատիկային ցավը հասնում է մինչև ոտնաթաթեր:

Ոչ պակաս տարածում ունի նաև ցավային համախտանիշը, որն առաջանում է նյարդարմատի ճզման հետևանքով: Այն ունի հստակ սահմաններ և չի լքում ախտահարված նյարդի նյարդավորման շրջանը, սակայն ուժեղանում է քայլելիս կամ նստելիս, ինչպես նաև` փռշտալիս, հազալիս կամ խորը շնչելիս:

Ախտորոշում

Ռադիկուլոպաթիան ախտորոշվում է մանրամասն հետազոտությունից հետո միայն: Այն սկսվում է զննումից և գանգատների ունկնդրումից: Հաճախ հենց այս տեղեկատվությունն է հնարավորություն  տալիս հստակ որոշել, թե որտեղ է գտնվում ախտահարված նյարդը: Անպայման իրականացվում է մկանային ուժի, զգացողության և ռեֆլեքսների ստուգում:

Դրանից հետո անհրաժեշտ է իրականացնել հետազոտություն, որը հնարավորություն կտա հայտնաբերել ախտաբանության պատճառը: Եթե դա ռենտգենագրությունն է, ապա այն հնարավորություն կտա հայտնաբերել վնասվածքը, սպոնդիլոզը կամ ուռուցքը: Ողնուղեղի ավելի հստակ պատկերը ստանալու համար պահանջվում է իրականացնել ՄՌՏ հետազոտություն: Եթե ինչ-որ պատճառով հիվանդը չի կարող անցնել ՄՌՏ, ապա նշանակվում է ՀՏ: Այն հնարավորություն կտա հստակ հասկանալ, թե ինչու է տեղի ունենում ողնուղեղի արմատիկների ճնշում, և արդեն այդ արդյունքից կախված՝ կիրականացվի ռադիկուլոպաթիայի բուժումը, որը կարող է լինել կամ կոնսերվատիվ, կամ` վիրաբուժական:

Ինչպես ազատվել նրանից

Մեծավ մասամբ օգնում է կոնսերվատիվ բուժումը: Այն հիմնականում ցավազրկողների և հակաբորբոքիչների ընդունումն է, ֆիզիոթերապիան, մերսումը, բուժական ֆիզկուլտուրան, կամ այնպիսի միջամտությունների իրականացումը, ինչպիսին է ողնաշարի ձգումը: Հաճախ բուժման սկզբից մինչև առողջացում տևում է 2-3 ամիս:

Երբեմն նույնիսկ երկարատև բուժումից հետո ախտանիշները չեն անցնում: Այն դեպքում, երբ ցավերն ավելի են ուժգնանում և խանգարում նորմալ կենսակերպին, պետք է դիտարկել վիրահատական տարբերակը:  Շատ կարևոր է նյարդարմատի վրա  ճնշման լիովին վերացումը: Հաճախ իրականացվում է լամինէկտոմիա կամ դիսկէկտոմիա` նախապես քննարկելով բոլոր առավելությունները, թերություններն ու հակացուցումները:

Միշտ չէ, որ այս բուժումն օգնում է մշտապես մոռանալ մեջքի ցավերի մասին: Երբեմն ինչպես սկավառակի ճողվածքը, այնպես էլ ուռուցքները և դեգեներատիվ հիվանդությունների դրսևորումները կարող են կրկնվել, այդ դեպքում ախտանիշները կրկին ի հայտ են գալիս:

Ընդհանուր կանխատեսումը բարենպաստ է, քանի որ բուժումը հնարավորություն է տալիս բավականին երկար ժամանակ ազատվել ցավային զգացողություններից: Ինչ վերաբերում է կանխարգելմանը, ապա որևէ  ընդհանուր եղանակ գոյություն չունի, քանի որ այս ախտաբանության պատճառները տարբեր են:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ